Inclusieve geestdrift

Willi Kuhlbörsch zet zich in
voor inclusie in de maatschappij.

Een gesprek met zijn verhuurder was het keerpunt. Na zijn volledige laryngectomie 25 jaar geleden dacht Willi Kuhlbörsch dat het met zijn intensieve sportactiviteiten bij voetbal en zwemmen definitief gedaan was. Toen vertelde zijn verhuurder hem over een clubje hobby-voetballers, en daar mocht hij gewoon meespelen. Er was geen voorbehoud, en niemand was bang om hem aan te raken. Sindsdien zet Willi zich actief in voor inclusie, en niet alleen in de sport.

 

 

Op het moment van de diagnose in 1999 was Kuhlbörsch 38 jaar oud en wist toen helemaal niet hoe hij met de aandoening aan zijn strottenhoofd moest omgaan: “Op het hoogtepunt van mijn leven, zowel qua werk als privé, ging ik van de ene op de andere dag helemaal onderuit. Er gaan zo veel vragen door je hoofd, vermengd met woede, verdriet en vooral hulpeloosheid.” Daar kwam nog bij dat zijn stem ook twee jaar na de operatie nog steeds niet hersteld was. Zijn beroep als therapeut kon hij daarom uiteindelijk niet meer uitoefenen. Ook het voor hem zo belangrijke sporten leek onmogelijk te zijn geworden. Maar in het revalidatiecentrum leerde hij zwemmen met het watertherapietoestel – een duidelijke verbetering, die hem moed gaf. Nu miste Willi alleen nog de ‘sportieve kick’, wat hij ook met zijn verhuurder besprak en wat hem bij de hobby-voetbalclub bracht. “Toen dat vervolgens lukte, was het gewoon fantastisch om weer te rennen, te spelen, overtredingen te maken, net als vroeger”, vertelt Willi enthousiast. Destijds vond hij het belangrijk dat hij vanwege zijn lichamelijke beperkingen geen speciale behandeling wilde.

Het werk als trainer is voor hem erg belangrijk

In zijn vrije tijd is Willi al 15 jaar actief als trainer van sportteams. Dit werk bleef hij ook na zijn laryngectomie doen. Hij begon sporters met een handicap te trainen en richtte een zaalhockey- en een voetbalteam op. Toen de samenwerking met de toenmalige vereniging ter ziele ging, dacht hij er eerst over om er helemaal mee te stoppen. Na een tijdje kwamen echter afzonderlijke spelers van het hockeyteam naar hem toe met het verzoek of hij ze wilde trainen. Zonder een vereniging achter je is het echter nog helemaal niet zo eenvoudig om de organisatorische en puur praktische zaken die daarvoor nodig zijn geregeld te krijgen. Maar met vereende krachten en met hulp van buiten door ‘lieve mensen en sponsors’ is het ze gelukt, en in 2024 hebben ze hun eigen vereniging opgericht, de ‘Inklusion Sport Gruppe Emmental’ (Inclusie Sport Groep Emmental). Samen nemen ze deel aan toernooien van Special Olympics.

 

 

 

Het thema inclusie treedt op de voorgrond

Ook buiten de sport is Kuhlbörsch inclusief bezig. Om voor mensen met een hersenbeperking vakantie mogelijk te maken, gaat hij regelmatig mee als begeleider. Zulke ondersteuning, of iets vergelijkbaars, vindt hij, zouden meer mensen moeten aanbieden. En überhaupt zijn er zo veel mogelijkheden om een actieve bijdrage te leveren aan de integratie van mensen met een handicap. “Dat is precies wat ik van iedereen in de maatschappij zou willen, want iedereen kan iets doen.” Bijvoorbeeld werden er voor de Special Olympics World Games in Berlijn vorig jaar veel helpers en assistenten gezocht, die de sporters met een handicap ter plaatse wilden ondersteunen. Ook worden er helpers en leiders voor inclusieve sportuurtjes gezocht. Hiervoor bestaat zelfs een speciaal opleidingsaanbod, om je trainersdiploma in de gehandicaptensport te behalen. Bij dit onderwerp komt Kuhlbörsch tijdens ons gesprek echt op dreef en sprankelt als het ware van ideeën: bureaucratische horden moeten worden weggenomen, om op dit gebied de deur voor vrijwilligers verder open te zetten. Scholen of verenigingen zouden regelmatig inclusieve sporturen gemengd kunnen aanbieden. Je zou inclusieve sportseminars of skikampen kunnen organiseren. Of wat zou je zeggen van financiële steun van zorgverzekeraars, misschien via bonussystemen? Hij vertelt dat zich in zijn inclusieve sportteam laatst mensen voor vier gezamenlijke trainingen hadden aangemeld, allemaal scholieren zonder beperking. “Dat was echt fantastisch! Je zag hoe barrières keer op keer geslecht werden.”

Respect in de sport

We brengen het gesprek op het thema respect en willen van hem weten, waarin dat in de sport te zien is. Willi Kuhlbörsch vindt het belangrijk dat er onderling geen afgunst ontstaat. Dat je de prestaties van een ander zonder kritiek erkent en waardeert en elkaar altijd de helpende hand reikt. Sportief fairplay weet hij in zijn eigen sportteam erg te waarderen. “In de loop van de tijd zijn hier automatische processen ingesleten, waardoor niemand aan de zijlijn blijft staan. Iedereen voelt zich erbij horen en is geen buitenstaander - en dat is precies wat voor mij respect in de sport betekent.” In de profsport ziet Willi daar helaas niet veel van terug. Tot slot van het gesprek willen wij van Kuhlbörsch weten, wat hij anderen in een vergelijkbare situatie zou willen meegeven. Mensen met een beperking of handicap, zegt hij, kunnen vaak veel meer dan men denkt – en meer nog: dan ze zelf denken. Peinzend gaat hij verder: “Wij maken elke dag mee hoe dromen worden omgezet in beleefde levensvreugde. En dat wil ik andere patiënten op het hart drukken: nooit de moed verliezen en vechten voor je dromen!”